Sanskrit verses with English translation from Mantreswara. Read the full classical treatise on AstroFusion Learning.
वर्गविभाग क्षेत्रत्रिभागनवभागदशांशहोरात्रिंशंशसप्तलवषष्टिलवाः कलांशाः । ते द्वादशांशसहिता दशवर्गसंज्ञा वर्गोत्तमो निजनिजे भवने नवांशः ॥
vargavibhāga kṣetratribhāganavabhāgadaśāṃśahorātriṃśaṃśasaptalavaṣaṣṭilavāḥ kalāṃśāḥ | te dvādaśāṃśasahitā daśavargasaṃjñā vargottamo nijanije bhavane navāṃśaḥ ||
The navamsha is the ninth part of a sign; the planet placed in the navamsha of a sign confers the results of that navamsha lord.
दशांशषष्ट्यंशकलांशहीनास्ते सप्तवर्गाश्च विसप्तमांशाः षड्वर्गसंज्ञास्त्वथ राशिभावतुल्यं नवांशस्य फलं हि केचित् ॥ २॥
daśāṃśaṣaṣṭyaṃśakalāṃśahīnāste saptavargāśca visaptamāṃśāḥ ṣaḍvargasaṃjñāstvatha rāśibhāvatulyaṃ navāṃśasya phalaṃ hi kecit || 2||
Aries navamsha begins with Mars and runs in order of sign lords; Taurus begins with Venus; Gemini with Mercury; Cancer with Moon, and so on for the remaining signs.
क्षेत्रेषु पूर्णमुदितं फलमन्यवर्गेष्वर्द्धं कलादशमषष्टिलवेषु पादम् । बालः कुमारतरुणौ प्रवया मृतः षड् भागः क्रमाद्युजि विपर्ययमित्यवस्थाः ॥ ३॥
kṣetreṣu pūrṇamuditaṃ phalamanyavargeṣvarddhaṃ kalādaśamaṣaṣṭilaveṣu pādam | bālaḥ kumārataruṇau pravayā mṛtaḥ ṣaḍ bhāgaḥ kramādyuji viparyayamityavasthāḥ || 3||
The hora is half a sign; the Sun owns the first half of odd signs and the Moon the second, reversed for even signs.
क्षेत्रस्यार्द्धं हि होरा त्वयुजि रविसुधांश्वोः समे व्यस्तमेतद् द्रेष्काणेशास्त्रिभागैस्तनुसुतशुभपा द्वादशांशस्तु लग्नात् । भौमार्कीड्यज्ञशुक्राः शिशुजसमलवा ह्योजभे युग्मभे तद्व्यस्तं त्रिंशांशनाथाः क्रियमकरतुलाः कर्कटाद्या नवांशाः ॥ ४॥
kṣetrasyārddhaṃ hi horā tvayuji ravisudhāṃśvoḥ same vyastametad dreṣkāṇeśāstribhāgaistanusutaśubhapā dvādaśāṃśastu lagnāt | bhaumārkīḍyajñaśukrāḥ śiśujasamalavā hyojabhe yugmabhe tadvyastaṃ triṃśāṃśanāthāḥ kriyamakaratulāḥ karkaṭādyā navāṃśāḥ || 4||
The drekkana is a third of a sign; the first drekkana is the sign itself, the second its 5th, the third its 9th.
यज्ञं रत्न जनं धनं नय पटं रूपं शुकं चिटिना नागं योग खगं बलं भग शिला धूलिर्नवं प्रस्वनम् । लाभं विश्व दिवं रम धमं षष्ट्यंशकाश्चौजभे क्रूराख्याः समभे विपर्ययमिदं शेषास्तु सौम्याह्वयाः ॥ ५॥
yajñaṃ ratna janaṃ dhanaṃ naya paṭaṃ rūpaṃ śukaṃ ciṭinā nāgaṃ yoga khagaṃ balaṃ bhaga śilā dhūlirnavaṃ prasvanam | lābhaṃ viśva divaṃ rama dhamaṃ ṣaṣṭyaṃśakāścaujabhe krūrākhyāḥ samabhe viparyayamidaṃ śeṣāstu saumyāhvayāḥ || 5||
The saptamsha is a seventh of a sign; it begins with the sign lord and proceeds in order.
स्वात् सप्तांशदशांशकौ तु विषमे तु कामाच्छुभात् स्वादीशाश्च कलांशपा विधिहरीशार्कः समर्क्षेऽन्यथा । ख्यातैः कोणयुतैस्त्रिकोणभवनस्वर्क्षोच्चकेन्द्रोत्तमैर्वर्गाः सप्त दश त्रयोदशमिता वर्गाः प्रदिष्टाः परैः ॥ ६॥
svāt saptāṃśadaśāṃśakau tu viṣame tu kāmācchubhāt svādīśāśca kalāṃśapā vidhiharīśārkaḥ samarkṣe'nyathā | khyātaiḥ koṇayutaistrikoṇabhavanasvarkṣoccakendrottamairvargāḥ sapta daśa trayodaśamitā vargāḥ pradiṣṭāḥ paraiḥ || 6||
The dashamsha is a tenth of a sign; odd signs begin with the sign itself, even signs with the 9th.
वर्गान्योजयतु त्रयोदश सुहृत्स्वर्क्षोच्चभेषु क्रमाद्द्विस्त्रिः पञ्च चतुर्नाद्रिवसुषट्संख्यासु वर्गैक्यतः । प्राहुश्चोत्तमपारिजातकथितौ सिंहासनं गोपुरं चेत्यय्रावतदेवलोकसुरलोकांशांश्च पारावतम् ॥ ७॥
vargānyojayatu trayodaśa suhṛtsvarkṣoccabheṣu kramāddvistriḥ pañca caturnādrivasuṣaṭsaṃkhyāsu vargaikyataḥ | prāhuścottamapārijātakathitau siṃhāsanaṃ gopuraṃ cetyayrāvatadevalokasuralokāṃśāṃśca pārāvatam || 7||
The dwadashamsha is a twelfth of a sign; it begins with the sign itself and runs through the twelve signs in order.
आर्यनिल्पगुणार्थसौख्यविभवान्यः पारिजातांशकः स्वाचारं विनयान्वितं निपुणं यद्युत्तमांशे स्थितः । खेतो गोपुरभागगः शुभमतिं स्वक्षेत्रगो मन्दिरं यः सिंहासनगो नृपेन्द्रदयितं भूपालपुल्यं नरम् ॥ ८॥
āryanilpaguṇārthasaukhyavibhavānyaḥ pārijātāṃśakaḥ svācāraṃ vinayānvitaṃ nipuṇaṃ yadyuttamāṃśe sthitaḥ | kheto gopurabhāgagaḥ śubhamatiṃ svakṣetrago mandiraṃ yaḥ siṃhāsanago nṛpendradayitaṃ bhūpālapulyaṃ naram || 8||
The shodashamsha is a sixteenth of a sign; its lordship follows the fixed sequence of signs from Aries.
श्रेष्ठाश्वद्विपवाहनादि विभवं पारावताधिष्ठितः सत्कीर्तिं यदि देवलोकसहितो भूमण्डलाधीश्वरम् । वन्द्यं भूपतिभिः सुरेन्द्रसदृशं त्वैरावतांशास्थितः सद्भाग्यं धनधान्यपुत्रसहितं भूपं विदध्याद् ग्रहः ॥ ९॥
śreṣṭhāśvadvipavāhanādi vibhavaṃ pārāvatādhiṣṭhitaḥ satkīrtiṃ yadi devalokasahito bhūmaṇḍalādhīśvaram | vandyaṃ bhūpatibhiḥ surendrasadṛśaṃ tvairāvatāṃśāsthitaḥ sadbhāgyaṃ dhanadhānyaputrasahitaṃ bhūpaṃ vidadhyād grahaḥ || 9||
The vimshamsha is a twentieth of a sign; odd signs start from Aries, even signs from Libra.
यद्वर्गेष्वखिलेषु मृत्युरबलेष्वत्राथ वक्ष्ये क्रमान्नाशं दुःखमनर्थतां च विसुखं बन्धुप्रियं तद्वरम् । भूपेष्टं धनिनं नृपं नृपवरं वर्गे बलिष्ठेऽखिले वधिष्णुं सुखिनं नृपं गदमृती बालाद्यवस्थाफलम् ॥ १०॥
yadvargeṣvakhileṣu mṛtyurabaleṣvatrātha vakṣye kramānnāśaṃ duḥkhamanarthatāṃ ca visukhaṃ bandhupriyaṃ tadvaram | bhūpeṣṭaṃ dhaninaṃ nṛpaṃ nṛpavaraṃ varge baliṣṭhe'khile vadhiṣṇuṃ sukhinaṃ nṛpaṃ gadamṛtī bālādyavasthāphalam || 10||
The chaturvimshamsha is a twenty-fourth of a sign; its counting begins with Leo for odd signs and Cancer for even.
षड्वर्गेषु शुभग्रहाधिकगुणैः श्रीमांश्चिरं जीवति क्रूरांशे बहुले विलग्नभवने दीनोऽल्पजीवः शठः । तन्नाथा बलिनो नृपोऽस्त्यथ नवांशेशो दृगाणेश्वरो लग्नेशः क्रमशः सुखी नृपसमः क्षोणिपतिर्भग्यवान् ॥ ११॥
ṣaḍvargeṣu śubhagrahādhikaguṇaiḥ śrīmāṃściraṃ jīvati krūrāṃśe bahule vilagnabhavane dīno'lpajīvaḥ śaṭhaḥ | tannāthā balino nṛpo'styatha navāṃśeśo dṛgāṇeśvaro lagneśaḥ kramaśaḥ sukhī nṛpasamaḥ kṣoṇipatirbhagyavān || 11||
The bhamsha (bhamsa) and trishamsha divide a sign into twenty-seven and thirty parts respectively, used for fine results.
ओजे क्रूरेऽर्कहोरां गतवति बलवान् क्रूरवृत्तिर्धनाढ्यो युग्मे चान्द्रींशुभेषु द्युतिविनयवचोहृद्यसौभाग्ययुक्तः । व्यस्तं व्यस्तेऽत्र मिश्रे समफलमुदितं लग्नचन्द्रौ बलिष्ठौ तन्नाथौ द्वौ च तद्वद्यदि भवति चिरंजीव्यदुःखी यशस्वी ॥ १२॥
oje krūre'rkahorāṃ gatavati balavān krūravṛttirdhanāḍhyo yugme cāndrīṃśubheṣu dyutivinayavacohṛdyasaubhāgyayuktaḥ | vyastaṃ vyaste'tra miśre samaphalamuditaṃ lagnacandrau baliṣṭhau tannāthau dvau ca tadvadyadi bhavati ciraṃjīvyaduḥkhī yaśasvī || 12||
The shashtiamsha is a sixtieth of a sign; it runs through the twelve signs twice, giving sixty parts.
सिंहाजाश्वितुलानृयुग्मभवनेष्वन्त्या हयाजादिमाः मध्यौ स्त्रीयमयोरिहायुधभृतः पाशोलिमध्यो भवेत् । नक्राद्यो निगलो मृगेन्द्रघटयोराद्यो वणिङ्मःध्यमो गृध्रास्यो वृषभान्तिमश्च विहगः कर्क्यादि कोलाननम् ॥ १३॥
siṃhājāśvitulānṛyugmabhavaneṣvantyā hayājādimāḥ madhyau strīyamayorihāyudhabhṛtaḥ pāśolimadhyo bhavet | nakrādyo nigalo mṛgendraghaṭayorādyo vaṇiṅmaḥdhyamo gṛdhrāsyo vṛṣabhāntimaśca vihagaḥ karkyādi kolānanam || 13||
A planet in the same sign in the rashi and navamsha is vargottama and strong.
कौर्प्यद्यः कर्कटान्त्यो भूषचरममहिश्चाजगोमध्यसिंहाद्यल्यन्त्यं स्याच्चतुष्पादिह फलमधनक्रूरनिन्द्या दरिद्राः । द्वन्द्वर्क्षे स्युर्दृगाणैरधमसमशुभान्यस्थिरे चोत्क्रमेण प्राहुस्तज्ज्ञाः स्थिरर्क्षेष्वशुभशुभसमान्येव लग्ने फलानि ॥ १४॥
kaurpyadyaḥ karkaṭāntyo bhūṣacaramamahiścājagomadhyasiṃhādyalyantyaṃ syāccatuṣpādiha phalamadhanakrūranindyā daridrāḥ | dvandvarkṣe syurdṛgāṇairadhamasamaśubhānyasthire cotkrameṇa prāhustajjñāḥ sthirarkṣeṣvaśubhaśubhasamānyeva lagne phalāni || 14||
Exaltation signs in the divisions confer great strength; debilitation signs weaken the planet.
द्रेक्काणेशे स्ववर्गे शुभखगसहिते स्वोच्चमित्रर्क्षगे वा तद्व त्रिंशांशनाथे बलवति यदि चेद् द्वादशांशाधिपे वा होरानाथे तथा चेन्निखिलगुणगणो नित्यशुद्धप्रवीणो दीर्घायुः स्याद्दयावान् सुतधनसहितः कीर्तिमान्राजभोगः ॥ १५॥
drekkāṇeśe svavarge śubhakhagasahite svoccamitrarkṣage vā tadva triṃśāṃśanāthe balavati yadi ced dvādaśāṃśādhipe vā horānāthe tathā cennikhilaguṇagaṇo nityaśuddhapravīṇo dīrghāyuḥ syāddayāvān sutadhanasahitaḥ kīrtimānrājabhogaḥ || 15||
Results are read from the appropriate division: navamsha for dharma, dashamsha for karma, saptamsha for children, and so on.
मान्दिस्थराशिपतिसङ्गतसुत्रिकोणं तस्यांशराशिपतिसंयुतमंशकोणम् । लग्नं वदन्ति गुलिकांशकराशिकोणं तद्वद्विधौ बलयुते शशिनैव विद्यात् ॥ १६॥
māndistharāśipatisaṅgatasutrikoṇaṃ tasyāṃśarāśipatisaṃyutamaṃśakoṇam | lagnaṃ vadanti gulikāṃśakarāśikoṇaṃ tadvadvidhau balayute śaśinaiva vidyāt || 16||
A planet strong in its division gives good results of that division; weakness gives the opposite.
कुर्यादात्मसुहृद्दृगाणगशशी कल्याणरूपं गुणं श्रेयांस्युत्तमवर्गजस्त्वपरगस्तन्नाथजातान् गुणान् । स्वत्रिंशांशगता ग्रहा विदधते तत्कारकत्वोदितं तत्रैकोऽपि सुहृद्ग्रहेक्षितयुतः स्वोच्चेऽर्थयुक्तं नृपम् ॥ १७॥
kuryādātmasuhṛddṛgāṇagaśaśī kalyāṇarūpaṃ guṇaṃ śreyāṃsyuttamavargajastvaparagastannāthajātān guṇān | svatriṃśāṃśagatā grahā vidadhate tatkārakatvoditaṃ tatraiko'pi suhṛdgrahekṣitayutaḥ svocce'rthayuktaṃ nṛpam || 17||
When a planet is strong in one division and weak in another, mixed results follow according to the stronger.
स्वोच्चे प्रदीप्तः सुखितस्त्रिकोणे स्वस्थः स्वगेहे मुदितः सुहृभे । शान्तस्तु सौम्यग्रहवर्गयुक्तः शक्तो मतोऽसौ स्फुटरशिमजालः ॥ १८॥
svocce pradīptaḥ sukhitastrikoṇe svasthaḥ svagehe muditaḥ suhṛbhe | śāntastu saumyagrahavargayuktaḥ śakto mato'sau sphuṭaraśimajālaḥ || 18||
Aspects are also considered in the divisions; a planet aspecting in a division modifies results there.
ग्रहाभिभूतः स निपीडितः स्यात् खलस्तु पापग्रहवर्गयातः । सुदुःखितः शत्रुगृहे ग्रहेन्द्रो नीचेऽतिभीतो विकलोऽस्तयातः ॥ १९॥
grahābhibhūtaḥ sa nipīḍitaḥ syāt khalastu pāpagrahavargayātaḥ | suduḥkhitaḥ śatrugṛhe grahendro nīce'tibhīto vikalo'stayātaḥ || 19||
Special yogas formed in divisions, such as vargottama and exaltation, enhance the planet's results.
पूर्णं प्रदीप्ता विकलास्तु शून्यं मध्येऽनुपाताच्च शुभं क्रमेण । अनुक्रमेणाशुभमेव कुर्युर्नामानुरूपाणि फलानि तेषाम् ॥ २०॥
pūrṇaṃ pradīptā vikalāstu śūnyaṃ madhye'nupātācca śubhaṃ krameṇa | anukrameṇāśubhameva kuryurnāmānurūpāṇi phalāni teṣām || 20||
Thus the varieties of divisions are declared; the astrologer should apply them according to the question.